Institute of Social Engineering

De Ordecultuur is in Nederland sterk in opkomst.

Jan-Peter Balkenende heeft deze cultuur zelf als basis waardoor deze sterk terugkomt in het beleid van zijn kabinet.
In antwoord op een vraag aan de lezers van de NRC om aan te geven waar het kabinet de plank misslaat schreef Hans Dalhuijsen het culturele commentaar 'Normen en waarden', waarin vanuit het ISE-model de tragiek van de Ordecultuur herkenbaar is.

Normen en waarden

Het kabinet wil normen en waarden centraal stellen in de maatschappij via handhaving van regels die er zijn. Mensen moeten meer en zwaarder worden gestraft voor overtredingen.
Dit werkt averechts, want het gepropageerde 'leven naar normen' zelf is deel van het probleem.

Normen zijn ingeprogrammeerde instructies in onze hersenen die in onveilige situaties je gedrag voorschrijven. Handel je naar een norm dan is deze daardoor als 'autoriteit' verantwoordelijk voor je gedrag. Dit botst met het streven van het kabinet naar meer eigen verantwoordelijkheid van de burger.
Mensen die naar normen leven voelen zich onveiliger dan anderen, een direct gevolg van het 'aanzetten' van dit interne veiligheidssysteem, dat ook als bijeffect het 'uitzetten' van de zintuiglijke waarneming heeft. Zij roepen om steeds meer normhandhaving door autoriteiten met als averechts effect dat ze zich nog onveiliger gaan voelen.
Ook accepteren zij geen afwijking ervan door anderen en zijn ze agressief tegen mensen met ander gedrag of andere normen. Balkenende zelf geeft hiervan vrijwel dagelijks voorbeelden met zijn nogal agressieve optreden tegenover andersdenkenden en mensen die hem kwetsen in zijn erkenningsbehoefte.

Het kabinet bouwt zo zelf aan wat het wil vermijden: een maatschappij met anonieme mensen die door rechten (zijn ook normen) moeten worden beschermd tegen de boze buitenwereld waarmee ze geen contact meer hebben.
Ons grote voorbeeld is normenland USA met één procent van het volk in de gevangenis en toch nog tien maal zo veel geweldsmisdrijven (per inwoner) en vijf maal zoveel verkeersdoden (per gereden kilometer) als nu in Nederland.

Helaas is er vandaar geen weg terug naar een verdraagzame veilige samenleving van mensen.